• Gdyby nie żądza pieniądza i hipokryzja ś...

    My, Polacy z Ukrainy, wiemy – na Ukrainie trwa wojna. Wojna, której większość świata nie chce widzieć, której nie chce uznać, o której nie chce pamiętać. ...
  • Rozpoczął się 7. Przegląd Najnowszych Fi...

    Pokazem filmu „Dywizjon 303. Historia prawdziwa” w reżyserii Denisa Delića zainaugurowano 7. Przegląd Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” we Lwowie. Pokaz odbył się 1...
  • Marmolada pani Wermut

    Do największych nieszczęść w historii Stanisławowa z pewnością odnosi się wielki pożar z 1868 roku. Napisano o nim wiele, ale dzięki esejowi Jurija Andruchowycza „Erc-Herc-Perc” po...

aktualności

Już po raz dwudziesty odbyły się Dni Polskie w Rumunii

11/10/2018 16:29

W Suczawie na rumuńskiej Bukowinie już po raz dwudziesty odbyły się Dni Polskie. Tradycyjnie też odbyło się polsko-rumuńskie sympozjum naukowe. Po uczcie intelektualnej przyszedł czas na zabawę w czasie dożynek w polskiej wsi Nowy Sołoniec.

Zbliża się 7. Przegląd Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem”

09/10/2018 16:32

7. Przegląd Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” startuje już 12 października we Lwowie. Jest to największa prezentacja polskiej produkcji filmowej w Europie Środkowo-Wschodniej, a również impreza, która na trwałe wpisała się do kalendarza kulturalnych wydarzeń miasta.

O renowacji zabytków w Łucku

09/10/2018 04:01

Łuck wygrał projekt „Nowe życie Starego Miasta – rewitalizacja zabytków spuścizny kulturowej Łucka i Lublina”. Projekt realizowany jest w ramach programu współpracy transgranicznej Polska–Białoruś–Ukraina na lata 2014–2020.

28 Międzynarodowa Galicyjska Jesień Literacka

05/10/2018 21:28

W dniach 28-29 września w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie) oraz Kołomyi odbyła się 28 Międzynarodowa Galicyjska Jesień Literacka - „Poeci jak ptaki: 100 wierszy na 100-lecie”.

Cud nad Wisłą. Konferencja naukowa

05/10/2018 03:57

W sali kurii metropolitalnej archidiecezji lwowskiej w dniach 8–9 września odbyła się konferencja naukowa „Cud nad Wisłą jako akt łaski Królowej Polski – w łączności ślubów króla Jana Kazimierza we Lwowie”.

Ze Szczejkowic do Lwowa

05/10/2018 03:51

Chór parafialny „Jutrzenka” w parafii pw. Matki Bożej Pośredniczki Wszelkich Łask w Szczejkowicach z dyrygentem Eweliną Zabłocką w dniach 14–16 września przebywał we Lwowie.

I Międzynarodowy Turniej Piłkarski o Puchar „Orląt Lwowskich”

05/10/2018 03:39

W sobotę 8 września w Warszawie, przy ul. Spokojnej 13, odbył się I Międzynarodowy Turniej Piłkarski o Puchar „Orląt Lwowskich”.

Szef ukraińskiego MSZ o polsko-ukraińskim sporze o historię

04/10/2018 15:56

Minister spraw zagranicznych Ukrainy podczas spotkania z polskimi dziennikarzami w Kijowie powiedział, że dołoży wszelkich starań, by prace ekshumacyjne zostały wznowione po obu stronach.

publicystyka

Prezentacja książki Bohdana Hudia we Lwowie

11/10/2018 16:26

W znakomitym miejscu, w Budynku Uczonych, dawnym Kasynie Szlacheckim, profesor Bohdan Hud’ zaprezentował ukraińską wersję książki „Ukraińcy i Polacy na Wołyniu, Naddnieprzu i w Galicji Wschodniej”.

Reformaci

11/10/2018 15:57

Klasztory rzymskokatolickie na wschodzie Rzeczypospolitej

Filmy i książki o Kościele rzymskokatolickim na Ukrainie

09/10/2018 03:58

Wywiad Konstantego Czawagi z biskupem seniorem Marianem Buczkiem.

Historyczna sprawiedliwość

04/10/2018 08:58

Z chwilą, gdy otrzymają Państwo do rąk kolejny numer naszego pisma, mija 80 lat od wydarzeń, które ówczesna opinia publiczna w kraju i za granicą przyjęła niejednoznacznie – była to aneksja przez Polskę Zaolzia.

Uratowani od zapomnienia

04/10/2018 08:49

W wielu miastach i miejscowościach na dawnych terenach Rzeczypospolitej są opuszczone i zapomniane cmentarze dawnych mieszkańców. Obecnie określane są jako „polskie cmentarze”.

Złoty wrzesień pamięci

04/10/2018 08:34

Wrzesień w historii Polski i Lwowa ma szczególną symbolikę. 19 września 1772 roku do Lwowa wkroczyły wojska austriackie, a 19 września 1939 roku wokół Lwowa rozgorzały zacięte walki.

Pijarzy

30/09/2018 11:39

Klasztory rzymskokatolickie na wschodzie Rzeczypospolitej

Filiżanki z Berlina

30/09/2018 11:33

czyli kilka krótkich wspomnień przy małej kawie

Ksiądz prałat Jan Czyrek

29/09/2018 11:27

Ksiądz prałat Jan Czyrek

Mało znana kapliczka przy dworcu kolejowym w Drohobyczu

28/09/2018 11:21

W Drohobyczu, na Ziemi Lwowskiej, znajdują się dwie katolickie kaplice: jedna mieści się na cmentarzu przy ulicy Truskawieckiej, a druga przy dworcu kolejowym.

Stanisław Żółkiewski – hetman i żołnierz do końca - 4

-a A+


Żółkiewski zginął, walcząc do końca. Jego głowę, nadzianą na pikę, Iskender Pasza wysłał do Stambułu sułtanowi, który na ponad dwa lata powiesił ją nad wejściem do swego pałacu. Do niewoli dostał się też syn hetmana – Jan, wraz z bezgłowym ciałem ojca wykupiony później przez matkę Reginę z Herburtów. Został pochowany w żółkiewskiej farze. Po śmierci hetmana, jego komnaty w żółkiewskim pałacu pozostały nienaruszone. Znajdowały się tam zarówno rzeczy osobiste, jak i zbroja, broń czy buława ofiarowana mu przez papieża. Umieszczono tam także skrwawione szaty, w które ubrany był w chwili śmierci.

 

Nad łożem Żółkiewskiego wisiała kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Do chwili wykupienia ciała z rąk tureckich, z polecenia wdowy, przed obrazem nieustannie paliła się lampa. W rodzinie przez wiele lat podtrzymywano w ten sposób kult wielkiego przodka jako wzorowego żołnierza i obywatela. W atmosferze tej wzrastał także jego prawnuk, Jan Sobieski.

 

Podsumowanie wyprawy

Do niewoli dostał się m.in. autor pamiętnika wyprawy Teofil Szemberg z garstką żołnierzy. Z pod Cecory wróciło około 1 500 niezdolnych do walki ludzi. Trzeba podkreślić, że Żółkiewski wykazał się w czasie całej kampanii wyjątkową, jak na człowieka 73-letniego, siłą fizyczną i duchową. Zapobiegł unicestwieniu armii 20 września i gdyby nie swawola żołnierska, udałoby mu się uratować wszystkich, których miał pod komendą. Gdyby dotarł do Mohylowa i okopał się, byłby uratowany, bowiem po polskiej stronie Dniestru szykowano się do udzielenia mu pomocy.


Walka z odwetowym najazdem tatarskim
Po klęsce cecorskiej Podole stało otworem dla tatarskich inwazji. Bezpośrednio po rozgromieniu wojsk polskich pod Mohylowem duży czambuł tatarski przeprawił się przez Dniestr i ruszył w kierunku Lwowa, do którego dotarł 15 października 1620 r. W mieście Tatarzy zablokowali dowództwo polskie, które utraciło kontakt z wojskiem w polu. Po założeniu kosza w okolicach Halicza, dotarli w rejony Jarosławia, Wiśniowca, Dubna, Ostroga i Zasławia.


Ważnym czynnikiem ograniczającym penetrację Tatarów w głąb kraju było kilka tysięcy Kozaków zaporoskich, rozlokowanych w rejonie Winnicy i Krasnego, których obecność uchroniła te tereny przed spustoszeniem. Ponadto, oddział kozacki zaatakował Krym, niszcząc 15 osad tatarskich.

 

Ciekawostki

W miejscu bohaterskiej śmierci hetmana Żółkiewskiego (obecnie wieś Berezovca w Mołdawii, dawniej polska wieś Laszki) jego syn Jan w 1621 r. wzniósł pomnik ozdobiony tablicą ze znanym cytatem z „Ody „Horacego: „Quam dulce et decorum est pro patria mori („Jakże słodko i zaszczytnie jest umrzeć za Ojczyznę”). Pomnik przetrwał aż do 1868 roku. Dzięki staraniom Polaków został odbudowany w 1912, a w roku 2003 poddany gruntownej konserwacji. Obecnie odbywają się tutaj uroczystości patriotyczne Polaków mieszkających w Mołdawii.

 

Prawdopodobnie przy kurhanie na miejscu śmierci hetmana Franciszek Ksawery Pułaski pochował w kwietniu 1769 ojca Józefa, Marszałka Konfederacji Barskiej.


Krzysztof Szymański

 

Tekst ukazał się w nr 17 (141), 13–26 września, 2011

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2018 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.