• Papierek lakmusowy demokracji

    Tak określiła stosunek większości obywateli państwa do mniejszości narodowych prof. Teresa Astramowicz-Leyk z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego podczas międzynarodowej konferencji...
  • Uroczystości Bożego Ciała we Lwowie prze...

    – Niech Chrystus Eucharystyczny, który żyje w waszych sercach posyła was do tego świata, abyście dawali świadectwo o swojej wierze, o swoim przywiązaniu do najpiękniejszych tradycj...
  • Jezuici. Część 6

    Klasztory rzymskokatolickie na Wschodzie Rzeczypospolitej ...

aktualności

Klub Galicyjski, czyli dyskusje o nas samych

24/06/2019 03:07

18 czerwca 2019 roku Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska stała się miejscem obrad Klubu Galicyjskiego.

Rondo generała Marka Bezruczki we Wrocławiu

24/06/2019 03:03

Od roku rondo na Stabłowicach, u zbiegu ulic gen. Augusta Emila Fieldorfa i Wojanowskiej, nosi imię generała Marka Bezruczki.

Dni Jacka Kuronia we Lwowie

21/06/2019 14:22

„Dni Jacka Kuronia we Lwowie” zostały zorganizowane w 15. rocznicę jego śmierci przez jego polskich i ukraińskich przyjaciół.

Dzień Dziecka i wsparcie seniorów na Podolu

21/06/2019 12:58

W dniach 14–15 czerwca Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie, dzięki wsparciu Fundacji BGK, po raz kolejny zorganizowała Dzień Dziecka w Kamieńcu Podolskim i Gródku Podolskim dla najmłodszych z całej Ziemi Podolskiej. Goście z Polski odwiedzili z darami również osoby starsze polskiego pochodzenia w ich mieszkaniach oraz w domach opieki.

Prezydent wręczył odznaczenia Virtus et Fraternitas

20/06/2019 18:07

Członkowie grupy berneńskiej Aleksandra Ładosia wśród pośmiertnie odznaczonych medalem Virtus et Fraternitas.

Senat USA o wzmocnieniu Polski: ma kluczowe znaczenie

20/06/2019 18:04

Komisja sił zbrojnych amerykańskiego Senatu opublikowała własną wersję budżetu obronnego USA na rok 2020.

Obchody trzydziestolecia Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej w Samborze

20/06/2019 16:42

Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej w Samborze uczciło 30 lat swojej działalności. Na uroczystość przyjechali goście z Polski i z Ukrainy.

Żegnaj dzieciństwo

19/06/2019 16:14

Koniec maja obfituje w szereg uroczystości, w których biorą udział dzieci: to przede wszystkim Dzień matki, Dzień dziecka i uroczystości ukończenia kolejnego roku nauki. W przedszkolu nr 48 przy ul. Metrologicznej we Lwowie te trzy ważne daty obchodzono „za jednym zamachem” 5 czerwca.

publicystyka

Spisek porucznika Deblessema. Część 2

27/06/2019 06:05

Kontynuujemy opowieść o historii zbrojnego powstania Polaków w Stanisławowie w maju 1919 roku. Jako źródło wzięto wspomnienia dowódcy Polskiej Organizacji Wojskowej w mieście Antoniego Deblessema.

Znaczkowa wojna o Grunwald

25/06/2019 05:48

Wciąż jeszcze obchodzimy, bardzo uroczyście, 100. rocznicę odzyskania niepodległości. Jak moglibyśmy ją uczcić na naszym, filatelistycznym podwórku? Pojawił się arcyciekawy pomysł. Spróbujmy wskazać najładniejszą, najciekawszą emisję wybraną z lat 1918–2018, czyli z ponad 5.000 znaczków.

W krainie łakoci Zalewskich

24/06/2019 03:59

Kurierowe rozmowy przy kawie

Biblijne rośliny Miodoborów

22/06/2019 05:38

Na przełomie maja i czerwca w rezerwacie „Miodobory” w obw. Tarnopolskim możemy obserwować unikalne zjawisko – masowe kwitnięcie jasieńca – Dyptam jesionolistny (Dictamnus albus L.).

Jak Polacy Charków budowali. Część LI

22/06/2019 05:29

Charkowski architekt Marian Józef Zdzisław Charmański (1859–1925)

Horacy Safrin

21/06/2019 16:59

Horacy Safrin i Stanisławów

Czy Putin zrobi z Zełenskiego banderowca?

20/06/2019 18:01

Kreml stara się skierować ukraińską politykę historyczną na śliską drogę. Wielu ludzi interesuje pytanie, jaką będzie polityka historyczna prezydenta Zełenskiego?

Lwowskie wiadomości parafialne

20/06/2019 16:51

Rok 1933 – na świecie szaleje wielki kryzys. Na ten temat debatowała Światowa konferencja gospodarcza. Relacje z niej znalazły się na pierwszych stronach całej prasy światowej. Nawet Lwowskie Wiadomości Parafialne w numerze czerwcowym zamieściły artykuł redakcyjny, poświęcony temu zagadnieniu.

Jak Polacy Charków budowali. Część L

19/06/2019 11:54

Działalność polskich architektów gubernialnych na terenie guberni charkowskiej

Jezuici. Część 5

19/06/2019 10:53

Klasztory rzymskokatolickie na Wschodzie Rzeczypospolitej

Kościół Powszechny na Ukrainie

-a A+

(Fot. Konstanty Czawaga)

Pod koniec czerwca byłem świadkiem dwóch wydarzeń, świadczących, że Kościół katolicki na Ukrainie staje się Kościołem Powszechnym nie tylko z nazwy.

Niedawno w bazylice metropolitalnej we Lwowie abp lwowski Mieczysław Mokrzycki wyświęcił na księży trzech diakonów zakonników ze zgromadzenia księży misjonarzy św. Wincentego a Paulo – górala czadeckiego z Bukowiny Jerzego Hawluka oraz pochodzących ze słowackich parafii na Zakarpaciu – Wasyla Zinycza i Sergiusza Pawlisza. Podczas ceremonii święceń zauważyłem wiceprowincjała księży misjonarzy, Słoweńca, który urodził się w Argentynie i byłego wiceprowincjała, Irlandczyka, który przyjechał na uroczystość z Londynu. Nałożenia rąk dokonało też dwóch misjonarzy z Charkowa – Afrykańczyk i Hindus. Obaj sprawują duszpasterstwo wśród imigrantów, którzy tworzą wielką parafię „na Sałtówce”, dzielnicy tego miasta. Msza św. po angielsku czy po francusku może trwać tam czasem ponad dwie godziny, ponieważ wierni pragną wychwalać Pana Boga również w języku ojczystym. Jest tych grup różnych narodowości dziesiątki. Są też inne ryty i obrządki, na przykład syryjsko-malabarski czy syromalankarski z Indii. Wtedy taka liturgia przypomina wielki bukiet kwiatów, a wszystko odbywa się często przy śpiewie i akompaniamencie egzotycznych instrumentów muzycznych.

Święcenia kapłańskie w katedrze lwowskiej (Fot. Konstanty Czawaga)Podczas wspomnianej mszy św. i święceń kapłańskich w katedrze lwowskiej wszystkich łączył język ukraiński. Spotkałem tam w tym dniu też znajomych księży misjonarzy pokolenia średniego, którzy pochodzą z Doliny Użańskiej na Zakarpaciu i są wychowankami obecnego greckokatolickiego biskupa mukaczowskiego Milana Šášika, Słowaka, który wcześniej był przełożonym klasztoru księży misjonarzy św. Wincentego a Paulo w miasteczku Pereczyn, położonym niedaleko granicy ukraińsko-słowackiej. Jako birytualista – duchowny katolicki, który ma prawo celebrować sakramenty i inne nabożeństwa w dwóch obrządkach, sprawował w okolicznych miejscowościach msze św. dla katolików rzymskich i grekokatolików. Oczywiście, nadal pozostawał łacinnikiem. Pracował jako sekretarz Nuncjatury Apostolskiej w Kijowie. Gdy przyjeżdżał do katedry lwowskiej z nuncjuszem, który jest Włochem – tłumaczył jego kazania na język polski.


Opowiadał, że początkowo spotkał się on z niezrozumieniem wiernych w katedrze łacińskiej w Mukaczewie. Gdy przylatywał samolotem z Kijowa, ażeby na prośbę części parafian odprawiać liturgię po słowacku, słyszał z ust Węgrów: „Przecież ten nasz kościół zawsze był węgierskim”. – Z czasem sytuacja się unormowała, został wprowadzony do mszy św. język ukraiński. Na początku 2003 roku miałem szczęście być świadkiem uroczystości w bazylice św. Piotra w Watykanie, gdy Ojciec Święty Jan Paweł II wyświęcił ks. Milana Šášika na biskupa dla grekokatolików eparchii (diecezji) mukaczewskiej sui juris (swego prawa).

Święcenia kapłańskie w katedrze lwowskiej (Fot. Konstanty Czawaga)Położone w zachodniej części Ukrainy, w pobliżu granicy z Węgrami, Mukaczewo jest siedzibą dwóch diecezji katolickich: łacińskiej (powstałej w 1993 jako administratura apostolska Zakarpacia, od 27 marca 2002 – diecezja) i greckokatolickiej (od 19 września 1771). Obie mają charakter mieszany narodowościowo. Trzeba zaznaczyć, że eparchia obrządku bizantyjskiego nie wchodzi w skład Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, który skupia wiernych, wywodzących się z Unii Brzeskiej z 1596, podczas gdy katolicy wschodni z Mukaczewa wywodzą się z Unii Użhorodzkiej zawartej pół wieku później (1646). Z tej Unii wywodzą się struktury kościelne na Węgrzech, Słowacji, w Czechach, w Serbii, Chorwacji, a również w Stanach Zjednoczonych.


28 czerwca w Użhorodzie obchodom rocznicy 25-lecia odrodzenia greckokatolickiej eparchii (diecezji) mukaczewskiej przewodniczył legat papieski kardynał Jozef Tomko. 90-letni słowacki purpurat, były prefekt Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów i jeden z najbliższych współpracowników Jana Pawła II, sprawował liturgię w szatach liturgicznych Kościoła Wschodniego, a homilię wygłosił po ukraińsku. Po zakończeniu liturgii zwrócił się jeszcze z krótkim słowem w zrozumiałej dla tamtejszych wiernych gwarze zemlińskiej. Duchowieństwo i wierni modlili się w języku cerkiewnosłowiańskim, po ukraińsku, węgiersku i rumuńsku. W koncelebrze uczestniczyli biskupi greckokatoliccy z Węgier, Słowacji, Rumunii, USA i z Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego oraz biskup mukaczewski obrządku łacińskiego. Liturgię sprawowano przy relikwiach bł. Teodora Romży (1911-1947), greckokatolickiego biskupa męczennika mukaczewskiego, który został zamordowany na polecenie władz sowieckich. 13 lat temu beatyfikował go we Lwowie papież Jan Paweł II.

Biskup Milan Šášik i kardynał Jozef Tomko w szatach liturgicznych Kościoła Wschodniego (Fot. Konstanty Czawaga)Proboszcz parafii wsi Mała Kopania koło Winohradowa na Zakarpaciu, o. Danieł Bendas w rozmowie z uczestnikami uroczystości przechodził z języka ukraińskiego na węgierski i odwrotnie. Pokazał mi niedawno wydaną na Węgrzech swoją książkę o represjach, jakimi reżim sowiecki poddał duchowieństwo greckokatolickie eparchii mukaczewskiej. W łagrach stalinowskich był też ojciec kapłana, o. Stefan, który udokumentował los wielu więźniów, osób duchownych Kościoła greckokatolickiego na Zakarpaciu. Wśród nich byli księża pochodzenia rusińskiego i węgierskiego. „W okresie komunistycznym bez opieki duchowej pozostawiono również garstkę rumuńskich grekokatolików na Zakarpaciu” – dodał o. Daniel Tuturas, który studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Warszawie, a teraz jest duszpasterzem rumuńskich grekokatolików na Zakarpaciu.


W eparchii mukaczewskiej pełnią posługę duszpasterską także duchowni z Polski. Brat Justyn Rusin OFMCap, który jest ojcem duchownym Greckokatolickiej Akademii Teologicznej im. bł. Teodora Romży w Użhorodzie powiedział o początkach budowy w tym mieście pierwszego na Ukrainie klasztoru kapucynów obrządku bizantyjskiego i prowadzonej przez nich szkoły pisania ikon.


Konstanty Czawaga
Tekst ukazał się w nr 13 (209) za 18 lipca - 14 sierpnia 2014

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.